Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ποίηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ποίηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 6 Μαρτίου 2020

"ΑΡΩΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ" ΕΛΛΑΔΑΣ

***

Ετυμολογία [επεξεργασία]

ἢ τὰν ἢ ἐπὶ τᾶς < → δείτε τις λέξεις: τάνἐπί και τᾶς. Η φράση αναφέρεται στο έργο του Πλουτάρχου Λακαινῶν Ἀποφθέγματα (Ηθικά), ως φράση που την είπε μια άδηλη σπαρτιάτισσα: «Ἄλλη προσαναδιδοῦσα τῷ παιδὶ τὴν ἀσπίδα καὶ παρακελευομένη· “τέκνον”, ἔφη, “ἢ τὰν ἢ ἐπὶ τᾶς.”»

Open book 01.svg Έκφραση[επεξεργασία]

ἢ τὰν ἢ ἐπὶ τᾶς
  • ή (μ’) αυτήν, ή επ’ αυτής (εννοώντας την ασπίδα). Έκφραση των Σπαρτιατισσών, όταν ξεπροβόδιζαν τους γιους τους σε πόλεμο υπονοώντας: [θα σε προσμένω] ή μ’ αυτή [την ασπίδα, νικητή], ή πάνω σ’ αυτή [τραυματία ή νεκρό]"

Δείτε επίσης[επεξεργασία]



ΠΗΓΗ

***

Frédéric Mistral

Ο Ελληνικός ύμνος

Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς


Με την αυγή και η θάλασσα μενεξεδένιαλάμπει, και με το φως τα πάντα ξανανιώνουν.Νά η άνοιξη γυρίζει, νά το χελιδόνιστον Παρθενώνα ξαναχτίζει τη φωλιά του!Πανίερη Αθηνά, τίναξε το πουλί σουστ’ αμπέλια μας απάνου τα σαρακωμένα.Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.
Αγάλια αγάλια αποχρυσώνεται το κύμα,νά η άνοιξη γυρίζει, μα στα κορφοβούνιατου Προμηθέα τα σπλάχνα σκίζοντας ένα όρνιομεγάλο, ασάλευτο ξανοίγεται μακριάθε·για να διώξεις το μαύρο γύπα που σε τρώει,αρμάτωσέ μας, νέε νησιώτη, το καράβι.Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.
Τ' ανάκρασμα τ’ ακούτε της αρχαίας Πυθίας:«Νίκη στων ημιθέων τ’ αγγόνια!" Από την Ίδηώς στης Νικαίας τ’ ακρογιάλια ξανανθίζουναιώνιες οι ελιές. Με τ’ άρματα στα χέριαεμπρός! Τα ύψη των βουνών ας τ’ ανεβούμε,τους σαλαμίνικους αντίλαλους ξυπνώντας!Αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.
Κι έλα, ετοιμάστε τα λευκά φορέματά σας,αρραβωνιαστικές, για να στεφανωθείτεστο γυρισμό τους ακριβούς σας· μες στο λόγγογι’ αυτούς που σας γλιτώσανε κόφτε τη δάφνη.Αγνάντια στη σκυφτή και ντροπιασμένη Ευρώπη,ας πιούμε ξέχειλη τη δόξα, παλικάρια.Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.
Ό,τι έγινε μπορεί να ξαναγίνει, αδέρφια!Στων πυρωμένων τούτων βράχων τη λαμπράδαμε σάρκα θεία μπόρεσ’ ο άνθρωπος να ντύσειτο φωτερότερο κι απ’ όλα τα όνειρά του.Κι η χριστιανή ψυχή βουβή εκεί πέρα θα είναι;Κι εμείς ενός κορμού ξερόκλαδα εκεί πέρα;Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.
Το Μαραθώνιο πεζοδρόμο ακολουθώνταςκι αν πέσουμε, το χρέος μας έχουμε κάμει!Και με το αίμα του προγόνου μας Λεωνίδατο αίμα μας, θριάμβων αίμα, ταιριασμένο,θα πορφυρώσει τον καρπό τον κοραλλένιοκαι το σταφύλι το κρεμάμενο στο κλήμα.Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.
Της ιστορίας μάς φέγγουν τρεις χιλιάδες χρόνια.Ορθοί! Και πρόβαλλε από τώρα το παλάτιστον τόπο εκεί που λύθηκαν τα κακά μάγια,κι ο Φοίνικας ξαναγεννιέται από τη στάχτη.Στις αμμουδιές της Μέκκας διώξε το, ήλιε,το μισοφέγγαρο μακριά απ' τον ουρανό μας…Αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.
ΠΗΓΗ


***

Ή ταν ή επί τας - Μίλτος Ιωαννίδης


***


***


Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας

***

Ο Θούριος του Ρήγα Φερραίου - Νίκος Ξυλούρης

***



***

Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2020

Καλό Ταξίδι στην αγαπημένη ποιήτρια Κική Δημουλά!

***

Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά και πίνακες του Κωνσταντίνου Παρθένη

Κική Δημουλά, Στη φιλοξενία  και τοπία του Κωνσταντίνου Παρθένη

…Καθώς ο Αύγουστος εκπνέει, σκέφτηκα ένα ποίημα της Κικής Δημουλά, που συνειρμικά με οδήγησε σε πίνακες του Κωνσταντίνου Παρθένη με θέμα ελληνικά τοπία της εξοχής.

Κ. Παρθένη, Τοπίο. 1909-1912. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

Κική Δημουλά, Στη φιλοξενία

Χτισμένο στις πλαγιές του μισοφέγγαρου το σπίτι.
Κρεμόταν το μπαλκόνι απ' την κληματαριά
βαρύ τσαμπί ονείρου που θα στρέξει
περί το τέλος του Αυγούστου και θα λείπω.

Στις σκαλωσιές του αθέατου τριζόνια μαστορεύαν
τις ετοιμόρροπες σκεπές της ησυχίας
άσπρα κεραμίδια από γαρδένιες.

Κάθισα με την πλάτη γυρισμένη στον γκρεμό
και την ανάπαυλα προς τη μεριά που τον ξεχνάει.

Κ. Παρθένη, παραλιακό τοπίο.

Επάνω μου περιποιητικά κλαδάκια ενός δέντρου
ράντιζαν τα μαλλιά μου με ελαφριάν αναστάτωση
όπως τους υπαγόρευε ο εύοσμος κυματισμός του ανέμου.

Μην κάθεσαι από κάτω, απομακρύνσου
μου φώναξε, είναι πικρός ο ίσκιος
που κάνει η καρυδιά. Τι πείραζε
Κατάπικρος δεν είναι και ο ίσκιος
που κάνει η απομάκρυνση
και δεν πικράθηκε εξαιτίας του η σκια μου;

K. Παρθένη, Τοπίο με τρεις φιγούρες. 1935. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

Κ. Παρθένη, Δειλινό. 1930-1938. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

Κάτω η θάλασσα έδειχνε ν' ασπάζεται
τη σκούρα άποψη της νύχτας
παρά των αστεριών τις σκόρπιες αντιρρήσεις.

Καιγόντουσαν ξερόκλαδα και φύλλα παραδίπλα.
Σαν διάπλατο έλα μύριζε ο καπνός.
Σπίθες εξάπλωναν τραγούδι
…αυτά που καίγονται τα έκαψα όλα
κι αυτά που λέγονται τα είπα όλα.
Περίεργο. Σαν διάπλατο έλα μοσχοβόλαγε
και τούτη η απελεύθερη ηρωίδα καύση.

Κάποιος απ' την ομήγυρη ως φαίνεται δεν είχε καλοακούσει τ' όνομά μου
κι όλο το βράδυ με έλεγε Νίκη.
Νίκη, εις υγείαν Νίκη.
Ε πια τι λες, με τέτοιο όνομα
δεν θα σε κατακτήσω ψέμα;
Tσαγκαράδα

Από την ποιητική συλλογή Η εφηβεία της λήθης (1994)



***

ΠΗΓΗ

***


Με φόρεσες –σε φόρεσα,
εκλογή μονοφόρι.
Πρώτα απ’ την καλή.
Με γύρισες μετά το μέσα έξω,
είχαν παρατριφτεί οι άκρες και οι μόστρες,
είχαν στραβοστομιάσει κι οι κουμπότρυπες
–θυμίζανε σιωπές ξεχειλωμένες–
απ’ το πολύ το κούμπωνε ξεκούμπωνε
την προφύλαξη, την επιφύλαξη,
τη διαφύλαξη κούμπωνε ξεκούμπωνε
τις ασταθείς των ημερών θερμοκρασίες
στα βαριά της χρονικότητας κλίματα.
Σκιστήκανε κι οι τσέπες,
χώναν εκεί τα ξυραφάκια τους
οι σκέψεις των χεριών.
Πάλι με γύρισες μετά –σε γύρισα
πάλι το έξω μέσα,
σάμπως οι πριν φθορές
να ’χαν στο μεταξύ ξεκουραστεί
και γιάνει,
και μια που το παλιό
δεν έχει πια καλή κι ανάποδη.
Όσο για το πού θα χτυπήσεις
και πού θα χτυπηθείς,
κανένα πρόβλημα.
Ούτε και τούτο έχει πια
όψη κι ανάποδη.
Έχει κι αυτό παλιώσει
–μέσα έξω γυρισμένες
τόσες φορές οι σφαίρες.
Αυτό το καλό έχουν λοιπόν οι παλιατσούρες.
Ενώ αν σε χτυπήσει το καινούριο
σε μαζεύουν με τα κουταλάκια.
.
.
..Κική Δημουλά..
#Ηποίησιςεντόςμαςpost
***






ΠΗΓΗ

***

Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2020

"ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ", στην Κατερίνα Αγγελάκη - Ρουκ!


***
Γράφω πάντα πρωί. Γράφω πάντα λυπημένη.
Αισθάνομαι ένα κενό και αυτόματα έρχεται το ποίημα σαν φάρμακο.
Ποτέ δε με παίδεψαν οι λέξεις.
Είχα απόλυτη πίστη σε αυτές, και τώρα ακόμη περισσότερη.
Καμιά συνταγή δεν υπάρχει στην ποίηση. Κάποια στάδια μόνο.
Στάδιο πρώτο: Πρέπει να έχεις κάτι ποιητικό μέσα σου,
το οποίο μπορεί να γεννηθεί από κάτι που συνέβη στη ζωή σου.
Δεύτερον και πολύ σημαντικό να έχεις ένα περιβάλλον που βοηθάει.
Εγώ είχα την τύχη να μεγαλώσω με έναν πατέρα
που ήταν πολύ μορφωμένος, μια μητέρα που λάτρευε την ποίηση,
και φυσικά τον νονό μου τον Νίκο Καζαντζάκη.
Κάτω από τη σκιά του έζησα.
Είμαι γέννημα ενός λάθους.
Τρεις εβδομάδες αφού γεννήθηκα προσβλήθηκα από σταφυλόκοκκο.
Αν είχα γεννηθεί έξι μήνες μετά,
θα είχε ανακαλύψει ο Φλέμινγκ την πενικιλίνη, που θα με έσωνε,
και δε θα είχα ταλαιπωρηθεί στη ζωή μου.
Για έξι μήνες...
Πλήρωσα ακριβά το εισιτήριο στη ζωή με την αναπηρία που έχω.
Από εκεί και πέρα όμως, πήγαν όλα καλά.
Είχα τους ιδανικούς γονείς,
τον ιδανικό σύντροφο, τον Βρετανό Ρόντνεη Ρούκ,
το ιδανικό σπίτι στην Αίγινα.
Δεν αισθάνθηκα ότι κάτι μου οφειλόταν και δεν μου δόθηκε.
Ο Καβάφης με σημάδεψε από πολύ νωρίς.
Αυτό που με τρέλαινε στον θαυμασμό
ήταν ότι κάθε λέξη είχε σοφία και ουσιαστική ποίηση.
Δεν πρόδιδε η μία την άλλη. Σαν δίδυμες αδερφές.
Η σοφία και η ποίηση.
Δεν ξέρω πως θα είχα χειριστεί την αναπηρία μου
αν δεν έγραφα ποιήματα.
Υποσυνείδητα χρησιμοποίησα την ποίηση για φάρμακο.
Για να αντέξω την αναπηρία μου.
Άλλοι έχουν τη θρησκεία, άλλοι έχουν τα παιδιά τους,
εγώ έχω την ποίηση.
Έχω μια αόριστη θεματική στο μυαλό μου,
πιάνω το μολύβι και ξαφνικά
η μία λέξη βγάζει άλλη μία λέξη και η επόμενη βγάζει άλλη,
και στο τέλος βγαίνει το ποίημα.
Έτσι γράφω.
Δεν ξέρω τι θα πει ματαιοδοξία.
Δε θυμάμαι ποτέ να έχω γράψει κάτι για να τυπωθεί.
Κι έπειτα ήμουν τυχερή με επιτυχίες από την πρώτη εμφάνιση,
στα δεκαεφτά μου χρόνια.
Οπότε, δεν υπήρχε λιβάδι για να φυτρώσει η ματαιοδοξία.
Όμως, τώρα τελευταία,
με ενοχλεί αφόρητα η λύσσα για προβολή των νέων.
Εγώ ήξερα ότι,
όταν γράφεις ποίηση δεν περιμένεις τίποτα.
Δίνω τα πάντα, τα ποιήματά μου, τις διακρίσεις μου,
Όλα,
προκειμένου να ξαναπάρω τα νιάτα μου πίσω.
Τα γηρατειά δεν καταπίνονται εύκολα.
Με πληγώνουν.
Όσο καλές και να είναι οι συνθήκες, πλησιάζεις στο τέλος.
Η ιδέα του μέλλοντος σε εμπνέει, σε σπρώχνει μπροστά.
Η ηλικία μειώνει την ιδέα του μέλλοντος.
Είμαι 80 ετών. Έχει τελειώσει το τρίπτυχο.
Η ιδέα του θανάτου με δηλητηριάζει.
Όπως είπε κάποιος μεγάλος,
δύο πράγματα δε μπορείς να κοιτάξεις κατάματα.
Τον ήλιο και τον θάνατο.
.
.
..Κατερίνα Αγγελάκη - Ρούκ..
#Ηποίησιςεντόςμαςpost

***


***
Έφυγε από τη ζωή η σπουδαία Ελληνίδα ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ.
Έξοδος
Βγαίνοντας απ' τη Λυπιού
κατάλαβα πώς είχα χάσει τον προσανατολισμό
προς κάτι πού θα 'ταν αληθινή μυρωδιά
και καρπός χεριού με ωραίους σφυγμούς ζωής.
Έκανα μια στροφή γύρω απ' τον εαυτό μου
κι ενώ για το καράβι πήγαινα
βρέθηκα μπροστά σ ένα κλειστό μαγαζί.
Πίσω από 'να μαύρο απ' τη σκόνη τζάμι
στεκότανε μια τραγική ζακέτα: κανείς
δε θα ζήταγε ζεστασιά από δαύτη, ποτέ.
Είχε πέσει ο ήλιος
κι οι δρόμοι όλοι μαζί
ούρλιαζαν το αδιάβατο.
Έφυγα. Στις φούχτες μου ανάμεσα
σαν να κρατούσα ενός παγωμένου πουλιού
την τελευταία ανάσα
προστάτευα την τελευταία χειραψία.
Απόσπασμα: Λυπιού
Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρούκ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939. Υπήρξε μια από τις σημαντικότερες σύγχρονες ελληνίδες ποιήτριες, με πλούσιο ποιητικό και μεταφραστικό έργο και με πολλές βραβεύσεις για την τόσο ιδιαίτερη και αναγνωρίσιμη ποιητική της γραφή. Σπούδασε στην Αθήνα, στη Νότια Γαλλία και Ελβετία (Πανεπιστήμιο Γενεύης). Ήταν διπλωματούχος της Σχολής Μεταφραστών και Διερμηνέων (αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά). Πρωτοδημοσίευσε στην "Καινούργια Εποχή" το 1956. Εξέδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο Λύκοι και σύννεφα το 1964. Άρθρα της και δοκίμια για την ελληνική ποίηση και τη μετάφραση της ποίησης είχαν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ είχε ασχοληθεί και με τη λογοτεχνική μετάφραση. Είχε δώσει διαλέξεις και διαβάσει ποιήματά της σε Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και Καναδά (Harvard, Cornell, Dartmouth, N.Y. State, Princeton, Columbia κ.α.). Το 1962 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης της πόλης της Γενεύης (Prix Hensch), το 1985 με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, το 2000 με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη (Ακαδημία Αθηνών) και το 2014 με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.
Έργα της έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από δέκα γλώσσες και ποιήματά της βρίσκονται σε πολλές ανθολογίες σε όλο τον κόσμο.


***

***

"ΣΧ: ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ", στην ξεχωριστή προσωπικότητα, Κατερίνα Αγγελάκη - Ρουκ!
...Έγραψε αλήθειες που θα μείνουν στην Ποιητική Ιστορία της Ελλάδας, για να ομορφύνουν τα πραγματικά άσχημα που μας παρέσυραν...
ΑΘΑΝΑΤΗ και ΝΑΙ, μεγάλο το κενό που αφήνει πίσω της και γενικώς, στην Ιστορία της Λογοτεχνικής εποχής μας...
...Τουλάχιστον, δικαιώθηκε ΠΡΙΝ ΦΥΓΕΙ! Αυτό είναι "κάτι" για μας, (τους άσχετους που την μάθαμε,  έστω κι αργά), όχι για Εκείνη!
Εκείνη ήταν, ΕΚΕΙΝΗ!